هزاران عدد دانسته است . مهمترين آن‌ها ايزد آناهيتا و ايزدمهر يا ميترا بودند . بعضى ايزدان هم نگهبان خورشيد ، ماه ، ستارگان ( روشنائى ) و آتش محسوب مىشدند . هورخشئت ( خورشيد درخشان ) چشم اهورامزدا به حساب مىآمد . فروشىها كه در جهان مينوى وجود داشتند هم فرشتگان نگهبان بودند و مانند ارواح گذشتگان اهورامزدا را در جنگ با شر يارى مىدادند . به اعتقاد اين آيين ، در برابر سپاه خير ، سپاه شر قرار مىگرفتند كه بسيار شرور و براى فتح جهان رها شده بودند . سردسته آن‌ها انگره‌مينو يا اهريمن بود كه روح پليدى ، اندوه و رنج به حساب مىآمد . اهريمن بر ديوان فرمان مىراند كه همگى مظهر گناهان ، خطاها و تاريكى ما محسوب شده و معمولا در تاريكى بيكران مسكن داشتند . دوزخ پر بود از چنين ديوانى كه روح پرشر داشته و دائما با نيكىهاى آفريده‌شده از سوى اهورامزدا در جنگ بودند ، مثل ديو اپوشى كه مظهر خشكسالى بود . ديوها اصولا جايگاهشان در شمال يعنى كوه‌هاى البرز در ناحيه مازندران قرار داشت . از 5 كتاب مقدس اوستا يعنى گاثا ، يشت‌ها ، يسنا ، خرده اوستا و ونديداد ، اين آخرى « ضد ديو » محسوب مىشد . غير از اين ديوان گروه ديگرى از موجودات زيان‌آور مثل « دروج » ( دروغ ) هم وجود داشتند كه در اوستا آن‌ها را در هيئت ساكنان مرداب‌هاى سواحل جنوبى درياى خزر مجسم كرده بودند . به اعتقاد زرتشتيان عمر جهان 12000 سال بود كه 3000 سال اول آن عصر آفرينش معنوى به حساب آمده و اهريمن از تاريكى سر زد ولى روشنائى چشم او را خيره كرد . بلافاصله اهورامزدا به او پيشنهاد صلح داد ولى نپذيرفت و به كارهاى شر ادامه داد . بنابراين 9000 سال بعد جنگ بين خير و شر ( ديوان و فرشتگان ) ادامه يافت . در دوره سه هزار ساله سوم خير و شر در ميان نژاد انسان‌ها وجود داشته و از نخستين انسان يعنى كيومرث آغاز و با فرستادن زرتشت به ميان انسان‌ها و قبول اصلاح دينى از سوى ويشتاسب به پايان مىرسيد . 45 آيين ميترائيسم ( آناهيتا ) اين آيين پيش از ظهور زرتشت به عناوين مختلف از جمله « ايزد بانوى آب‌هاى آسمان » در ميان قبايل مختلف آريايى رواج داشت ، ولى پس از ظهور زرتشت به صورت « آناهيتاى مزدائى » متكاملتر گرديد .